รู้จักกับ EMAC ฐานข้อมูลวารสารโลกพลังงาน ฐานข้อมูลข่าวสารพลังงานจากอีแมค (EMAC) ฐานข้อมูลเอกสารบทความเผยแพร่ทางหนังสือพิมพ์ ฐานข้อมูลสคริปต์เผยแพร่ความรู้ทางวิทยุ CD ฐานข้อมูลพลังงาน หน้าหลัก กระดานความคิด เครือข่าย TEENET TEENET-CMU ลิงค์ ติดต่อโครงการ	ปีที่ 7 ฉบับที่ 22 มกราคม - มีนาคม 2547 รอบรู้สิ่งแวดล้อม ขยะ มูลฝอย โดย ศุภโชค สรรพศรี วิศวกร สถานจัดการและอนุรักษ์พลังงาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่          ปัจจุบันนี้ปัญหาเรื่องการจัดการขยะ เป็นปัญหาใหญ่ ในเขตชุมชนเมือง เนื่องจากสภาวะปัจจุบันที่ ประชากรอยู่อย่างแออัด ทำให้ปริมาณขยะมีมาก แต่ภาครัฐสามารถจัดเก็บได้แค่บางส่วน อีกทั้งกระบวนการกำจัดขยะยังไม่สามารถกำจัดได้หมดทำให้ส่วนที่เหลือ ก่อเกิดปัญหาด้านสุขภาพ และทัศนียภาพที่ดูแล้วไม่สบายตา          สำหรับประเทศไทย ปริมาณขยะที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน มีมากถึงกว่า 37,000 ตัน หรือ 13.5 ล้านตันต่อปี แต่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถจัดการได้เพียง 60-80% เท่านั้น และเพียง 20 % ของส่วนนี้ที่นำไปฝังกลบอย่างถูกหลักวิชาการ นอกนั้นปล่อยทิ้งไว้ให้สลายตัวตามธรรมชาติ ซึ่งส่วนนี้เองที่ก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม และเป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชนชนในละแวกใกล้เคียง          ที่ผ่านมาโครงการส่วนใหญ่ของรัฐที่ดำเนินการ จะเน้นไปในด้าน การจัดหาอุปกรณ์ในการเก็บขยะ เช่นรถเก็บขยะ ถังขยะ จ้างพนักงานเก็บขยะ จัดหาสถานที่ทิ้งขยะหรือฝังกลบ ซึ่งต้องใช้งบประมาณสูง แต่สามารถจัดเก็บค่าบริการจากประชาชนได้น้อย ปกติค่าธรรมเนียมที่เทศบาลเรียกเก็บที่สูงที่สุดคือ 40 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน (มีเพียง 1 หรือ 2 แห่งในประเทศเท่านั้น) แต่ส่วนใหญ่เก็บต่ำกว่านี้ คือประมาณ 5-10 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน และยังไม่สามารถเก็บได้ครบถ้วน เช่น เทศบาลนครยะลา งบประมาณที่ใช้ในการจัดเก็บ คือ 37 ล้านบาทต่อปีแต่มีรายได้จากการเก็บค่าธรรมเนียมเพียง 7 แสนบาทต่อปีเท่านั้น          ณ วันนี้ ภาครัฐได้ตระหนักแล้วว่า การลงทุนดังกล่าวเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ ต้นเหตุที่แท้จริงคือจิตสำนึกในการบริโภคของประชนชน ทั้งนี้รวมถึงการคัดแยกขยะก่อนทิ้งด้วย การสร้างจิตสำนึกที่ถูกต้องในการบริโภคและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เป็นการแก้ปัญหาที่จะเป็นจุดเริ่มต้นของการคลี่คลายปัญหาในปัจจุบัน                  - กระดาษ 1 ตัน ต้องทำลายสิ่งแวดล้อม ด้วยการตัดต้นไม้ 17 ต้น ใช้พลังงานไฟฟ้า 4,100 กิโลวัตต์ชั่วโมง ใช้น้ำมัน 31,500 ลิตร                  - อลูมิเนียมฟอยส์ ผลิตมาจากแร่บ๊อกไซด์ การทำเมืองแร่ชนิดนี้ ต้องทำลายป่าส่วนหนึ่ง และต้องใช้พลังงานในการผลิตในโรงงาน และการจัดส่งแร่ อย่างมาก                  - สีสเปรย์ สเปรย์ฉีดผม เป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องบรรจุสาร CFC ที่ทำลายชั้นโอโซน เป็นสาเหตุของรอยรั่วในชั้นบรรยากาศ ทำให้แสงอาทิตย์ส่องมาถึงโลกเกินควร                  - กล่องโฟม แผงใส่ใข่ ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีสาร CFC เป็นส่วนผสมในการผลิตทั้งสิ้น ใครว่าขยะไม่มีค่า          เมื่อเราไม่ใช้ของใดๆแล้ว บางคนจะทิ้งโดยไม่สนใจ และถือว่ามันเป็นขยะที่จะไม่เก็บไว้ให้รกห้อง แต่เราทราบหรือไม่ว่า ขยะบางชนิดสามารถนำไปขายได้แม้จะราคาเล็กน้อย แต่ก็ยังดีกว่าทิ้งไปเฉยๆ อีกทั้งการแยกขยะที่ขายได้ออกไว้ก่อน ยังเป็นการลดปริมาณขยะอีกทางหนึ่งด้วย          การแยกขยะนั้น แน่นอนว่าเราควรแยกตั้งแต่เริ่มทิ้งเลย เพราะหากต้องนำขยะที่ทิ้งรวมๆกัน มาแยกประเภท คงไม่มีใครอยากทำแน่ ตัวอย่างของการแยกขยะทิ้งลงในถังขยะให้ถูกต้อง เช่น                  - ถังสีเขียว รองรับขยะที่เน่าเสียและย่อยสลายได้เร็ว สามารถนำไปหมักทำปุ๋ยได้ เช่น ผัก ผลไม้ เศษอาหาร ใบไม้                  - ถังสีเหลือง รองรับขยะที่สามารถนำมารีไซเคิลหรือขายได้ เช่น แก้ว กระดาษ พลาสติก โลหะ                  - ถังสีเทา-ส้ม รองรับขยะที่มีอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต์ ขวดยา ถ่านไฟฉาย กระป๋องสีสเปรย์ กระป๋องยาฆ่าแมลง ภาชนะบรรจุสารอันตรายต่างๆ                  - ถังสีฟ้า รองรับขยะที่ย่อยสลายไม่ได้ รีไซเคิลยาก แต่ไม่เป็นพิษ เช่น พลาสติกห่อลูกอม ซองบะหมี่สำเร็จรูป ถุงพลาสติกเปื้อนเศษอาหาร โฟมเปื้อนอาหาร ฟอล์ยเปื้อนอาหาร          แต่ทั้งนี้ การจะทำให้สำเร็จได้ ต้องอาศัยความร่วมมือ จากทุกคนในชุมชน/หน่วยงาน เพราะหากทิ้งขยะในถังผิดประเภท ก็ไม่ต่างกับการถังขยะที่มีขยะรวมๆกัน ทำให้แยกขยะไปจำหน่วย หรือกำจัดได้ยาก          ตัวอย่างราคาขยะที่ขายให้กับผู้รับซื้อของเก่า ดัง ตารางต่อไปนี้          ตารางที่ 1 ตัวอย่างราคาขยะ ประเภทขยะ ราคา บาท/กก. ขวดแตก 0.60 ขวดเบียร์ (เฉลี่ยลังละ) 5 - 7 กล่องนม UHT 2.50 หนังสือพิมพ์,หนังสือต่างๆ 3 ขวดน้ำพลาสติค 9 พลาสติคต่างๆ 5.50 แบตเตอรี่ 3 อลูมิเนียม 28 - 40 ทองแดง 40 - 50 มาลดปริมาณขยะกันเถอะ          เพื่อลดปริมาณขยะในปัจจุบัน เราควรใช้หลัก 4 Rs ซึ่งได้แก่          1.Reuse คือการนำขยะมาตัดแปลงใช้ใหม่ในแบบอื่น เช่น ขวดพลาสติกเราสามารถนำมาดัดแปลงเป็นกระถางต้นไม้ กระป๋องน้ำอัดลม นำมาดัดแปลงเป็นของเล่น กระดาษ 1 แผ่นควรใช้ให้ครบทั้ง 2 หน้าและเก็บไว้ขายหรือพับเป็นถุงได้อีก หรือหันมาใช้ผ้าเช็ดหน้า เช็ดปาก แทนการใช้กระดาษ เนื่องจากผ้าเราสามารถซักแล้วนำกลับมาใช้ได้อีก การใช้กระดาษเช็ดปาก เป็นการเพิ่มปริมาณขยะและเพิ่มการตัดต้นไม้เพื่อใช้ในการผลิต          2.Repair คือการซ่อมแซมของที่ชำรุด เช่น โต๊ะ ตู้ เก้าอี้ จักรยาน พัดลม หรือแยกส่วนไปดัดแปลงใช้ในด้านอื่นๆ          3.Recycle คือการแยกขยะที่สามารถนำรีไซเคิลได้ เช่น ขวด แก้ว พลาสติก กระดาษ อลูมิเนียม นำไปขายเพื่อให้ผู้ผลิตนำกลับไปหมุนเวียนผลิตใหม่ เป็นการเพิ่มรายได้ให้เรา และลดปริมาณขยะไปในตัว ดังนั้นก่อนตัดสินใจซื้อ ลองดูข้างกล่องบรรจุว่าเป็นวัสดุนำกลับมาใช้ใหม่ได้หรือเปล่า          4.Reject คือการหลีกเลี่ยงการใช้วัสดุ สินค้าที่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น โฟม สีสเปรย์ ที่มีส่วนผสมของสาร CFC แต่หันมาใช้สินค้าที่ใช้สารอื่นที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมทดแทน          ด้วยวิธีง่ายๆ อย่างนี้ การแก้ปัญหาเรื่องขยะ ก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป ทั้งนี้ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุก เรามาทำให้สังคมเราน่าอยู่ขึ้นกันเถอะ          ที่มา                  1.http://www.pcd.go.th/กรมควบคุมมลพิษ                  2.http://www.healthteen.org/ แหล่งความรู้เพื่อการส่งเสริมสุขภาพโดยกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข และ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ                  3.http://thaienrironment.net/เวปไซค์สิ่งแวดล้อมไทย **ข้อมูลที่ปรากฎบนฐานข้อมูลนี้ อัพเดทล่าสุดเมื่อปี พ.ศ.2549** ได้รับทุนสนับสนุนจาก กองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน สนับสนุนข้อมูลโดย สถานจัดการและอนุรักษ์พลังงาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ บริหารโครงการโดย สถาบันวิจัยและพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ตู้ ปณ. 111 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เชียงใหม่ 50202 E-mail: teenet@ist.cmu.ac.th